Sander de Regt - scenarioschrijver voor film en televisie
HFN 98 - Het Titeldilemma HFN 101 - Binnenkort in dit theater HFN 104 - Sequelitis
Sequelitis

Er waart een ziekte door de bioscopen in ons land. Een ziekte waar geen
vaccinaties of antibiotica tegenop kunnen. De naam? Sequelitis. De symptomen?
Bioscoopzalen vol tevreden bezoekers en tevreden bioscoopeignaren. Kortom, een
welvaartsziekte waar niemand last van lijkt te hebben, behalve de kwetsbaarste
groep in onze samenleving: scenarioschrijvers.

Want wat moet je nog als schrijver van oorspronkelijke films, gebaseerd op een
boek of een eigen idee als je op maandagmiddag de NFC-cijfers bekijkt en ziet dat
de ontroerende, leuke familiefilm Dolfje Weerwolfje nog niet eens de helft van het
aantal bezoekers haalt van Alvin and the Chipmunks?

Alvin?... And the Chipmunks? Waarom? Waarom gaan mensen liever naar een
sequel (of een prequel of een midquel of een spinoff of een sequel van een spinoff
of een wat-dan-ook-quel) dan naar een originele film?  Als je wil overleven als
filmmaker moet je erachter komen, wat de mensen willen zien. Maar hoe?
Natuurlijk, je zou het ze kunnen vragen. Maar dat heeft geen zin.  Je kunt het
publiek niet vragen wat het wil, want dat weet het niet. Als je aan een willekeurig
iemand vraagt: "Wil je vanavond hetzelfde eten als gisteren, hetzelfde programma
kijken op televisie en hetzelfde boek lezen voor je gaat slapen?" hoe vaak krijg je
dan als antwoord: "Ja graag. Doe mij maar lekker meer van hetzelfde?"

Ik vermoed nooit. Waarschijnlijk krijg je antwoorden als:"Ik hou van originaliteit."
of: "Ik wil graag verrast worden." Dat klinkt goed. Dat willen de mensen horen. Dat
willen mensen graag van zichzelf geloven. Ik zeg het zelf ook graag. Het is alleen
niet waar. De cijfers bewijzen het. Mensen willen geen originaliteit. Ze willen meer
van hetzelfde. Véél meer van hetzelfde.

In de Nederlandse box-office top 20 van 2011 staan tien sequels. In de box-office
top 40 van de afgelopen 20 jaar staan tweëntwintig sequels waaronder acht Harry
Potter films, vier Pirates of the Caribbean-films, drie keer Lord of the Rings en vier
James Bond-films.

Liegen al die mensen dan als ze zeggen dat ze iets nieuws willen zien als ze naar
de bioscoop gaan? Natuurlijk niet. Ze willen best verrast worden, maar niet tè
verrast. Scenarioguru Blake Snyder schreef in zijn 'Save the Cat'-boeken dat je die
tegenstrijdigheid bij je publiek kunt samenvatten als: 'Give me the same, only
different.' Oftewel meer van hetzelfde, maar dan wel anders.

Tuurlijk. De traditionele filmliefhebber die zich naar een klein filmhuiszaaltje
begeeft om zich daar volstrekt te laten overrompelen door films uit landen die hij
niet kent van makers waar hij nog nooit van gehoord heeft bestaat nog steeds.
Maar voor een groot deel van het publiek is naar de film gaan een leuk - maar wel
kostbaar - uitstapje. De kosten van de oppas, het parkeren, het etentje vooraf, de
toegangskaartjes en de popcorn. Al met al best een hoop geld. Dus wil je ook
zeker weten dat je een leuke avond hebt. En kies je dus voor iets bekends.

Dit zorgt echter wel voor een vicieuze cirkel. Een filmproducent - of
scenarioschrijver -  die diezelfde box-office top 40 bekijkt zal zich ook wel twee
keer bedenken, voordat hij op basis van een volstrekt oorspronkelijk idee een film
gaat maken. Want dat scoort dus niet. Dus zal die producent zelf ook kiezen voor
een veilige optie: een boekverfilming, een familiefilm, een remake of een filmversie
van een succesvolle tv-serie. Waardoor er in de bioscoop weer minder aanbod
komt van nieuwe oorspronkelijke films, waardoor mensen kiezen voor wat ze al
kennen, waardoor... Je zou er bijna wanhopig van worden.

Wat is dan de oplossing? Weg met de originaliteit? Weg met het oorspronkelijke
gedachtengoed? Moeten we dan alleen nog maar filmplannen bedenken aan de
hand van checklists, de rekenmachine en de NFC top 50 aller tijden? Ik hoop het
niet. Ergens in mij gloort nog steeds de hoop dat er een medicijn is voor sequelitis.
Een medicijn dat bestaat uit een dosis originaliteit en oorspronkelijkheid
gecombineerd met een goed gevoel voor wat het publiek wil.

Maar ik heb een plan mocht ik me vergissen. Mij krijgen ze niet klein. Ik ken mijn
Charles Darwin. Ik zal me aanpassen om te overleven. Ik ben er uit.  Mijn volgende
film wordt een sequel. New Kids vs Gooische Vrouwen. Of Kruimeltje, Pietje Bell
en Dik Trom varen als scheepsjongens van Bontekoe naar Nova Zembla. In 3D.
Succes verzekerd. U kunt nu reserveren!
^ terug ^